تاثیر قیمت ارز بر بازار فوتبال ایران
اگر قیمت لحظه به لحظهی یورو را دنبال کنیم و مبلغ قرارداد نکونام را به ریال یا تومان محاسبه کنیم، متوجه میشویم که دستمزد جواد با رقم دلار و یوروی فعلی تقریبا چندبرابر بودجهی کل مجموعهی استقلال است!
گل، همانطور که از فلسفهی امروز فوتبال برمیآید، فوتبال یک صنعت پردرآمد است و شاید بتوان گفت که هدف دستاندرکاران فوتبال بیش از پرداختن به اصل ورزش، پرداختن به راهی است که آنها را به سودهای کلان و زودبازده اقتصادی میرساند. از طرف دیگر نحوهی پرداخت و میزان پرداخت دستمزد به بازیکنان و مربیان فوتبال خود از جمله مسائلی است که در جامعه بسیار بر روی آن مانور میشود و دستاندرکاران فوتبال نیز به آن با یک دید اقتصادی نگاه میکنند. البته نه در شرایطی مشابه باشگاههای ایرانی که در آن بودجههای دولتی صرف خرید بازیکنان میشود و دستمزدهای پرداختی آنها به نوعی بیحساب و کتاب است.
به هر صورت اگر با دیدگاه حرفهای نیز به قضیهی اقتصاد در فوتبال بنگریم، متوجه خواهیم شد که بحران اخیر اقتصادی در ایران و افزایش قابل توجه قیمت دلار باعث شده است تا معادلات بسیاری از نقل و انتقالات تغییر کند و بسیاری از اتفاقات غیر مرسوم، مرسوم و بهصرفه به نظر برسند و بسیاری دیگر بالعکس. در این زمینه، به سه نکتهی بسیار اساسی اشاره خواهیم کرد که اگر اوضاع دلار به همین ترتیب ادامه یابد روند نقل و انتقالات را به صورتی که خواهیم گفت تغییر خواهد داد.
۱.لژیونر شدن با دستمزدهایی که حالا پرارزش شدهاند
تاکنون بسیاری از بازیکنان ایرانی که در حد و اندازههای لیگهای اروپایی نبودند، یا فوتبال خود را در کشورهای عربی حوزهی خلیج فارس دنبال میکردند یا در ایران. چرا که ایران و کشورهای عربی تنها گزینههای پردرآمد برای این بازیکنان بودند که از نظر سطح فوتبال نیز چندان تفاوتی نداشتند. این دسته از بازیکنان هیچگاه با مبالغی در حدود ۳۰۰ الی ۵۰۰ هزار دلار به لیگهایی مثل چین نمیرفتند چراکه با پیوستن به تیمهای ایرانی و عربی مبلغی معادل چندینبرابر این ارقام را به جیب میزنند. از طرفی لیگهایی نظیر چین نیز چندان سطح قابل توجهی برای اغوا کردن فوتبالیست ندارد تا دستمزد پایین را به اسم و رسم بالا ببخشند.
اما در شرایط فعلی که قیمت دلار در ایران حدود ۳هزار تومان، پیوستن به تیمهای حاضر در لیگهایی نظیر چین بسیار برای بازیکن به صرفه است. در صورت ادامه این وضعیت شاید بازیکنان بسیاری ایران را به مقصد چنین کشورهایی ترک کنند و لیگ اینگونه کشورها را بر لیگ ایران ترجیح دهند. موج اینگونه انتقالات با رفتن زندی آغاز شده است و زمزمههایی نیز از رفتن خسرو حیدری و علی حمودی به گوش میرسد و شک نباید کرد که این دو بازیکن آخرین بازیکنان این موج نخواهند بود اگر این مساله باب شود بسیاری دیگر نیز خواهند رفت و این خود به گونهای تهدیدی جدی برای فوتبال ما از نظر فنی و اقتصادی خواهد بود.
۲.قیمت بازیکنان خارجی چندبرابر شد
طبیعی است که خرید بازیکنان خارجی در این شرایط که دلار بس ناجوانمردانه گران شده است، کار چندان عاقلانهای به نظر نمیرسد. بازیکنی که تا قبل از این باید با دستمزدی در حدود ۱۰۰ هزار دلار معادل ۱۵۰ میلیون تومان دریافت میکرد، حالا باید ۴۰۰ میلیون تومان دریافت کند. این تغییر قیمت به حال بازیکن تفاوتی نخواهد داشت اما این باشگاه است که به شدت متضرر خواهد شد. حالا نکتهی جالب آن است که آیا در نیمفصل هیچ تیمی اقدام به خرید بازیکن خارجی برای ترمیم تیم خود خواهد کرد یا خیر؟ جالبتر آن است که در این بحران بیسابقه، تیمهایی سود قابل توجه بردهاند که قبلتر هزینههای بازیکنان خارجی خود را پرداختهاند یا حداقل عمدهی هزینههای آن را پرداختهاند.
۳.نکونام دستنیافتنیتر شد
نکونام با دستمزدی در حدود یک و نیم میلیون یورو به جمع آبیپوشان تهرانی پیوست. در شرایط فعلی او از نظر دریافت دستمزد برترین و البته دستنیافتنیترین فوتبالیست تاریخ ایران است. البته گفته میشود کاپیتان فعلی تیم ملی پیش از این بحران بیسابقه، عمدهی مبلغ قرارداد خود را گرفته است که این خود جای بسی امیدواری برای مسئولان استقلال و شخص فتحاللهزاده است. نکته جالب آن است اگر قیمت لحظه به لحظهی یورو را دنبال کنیم و مبلغ قرارداد نکونام را به ریال یا تومان محاسبه کنیم، متوجه میشویم که دستمزد جواد با رقم دلار و یوروی فعلی تقریبا چندبرابر بودجهی کل مجموعهی استقلال است! البته میتوانستیم یک و نیم میلیون یورو را در قیمت این لحظهی یورو ضرب کنیم، اما این کار را به عهدهی خود خواننده قرار دادیم تا متناسب با زمانی که این مطلب را میخواند ارزش دستمزد کاپیتان تیم ملی را محاسبه کند! فقط برای سهولت در مقایسه، در همین حد اشاره کنیم بودجه استقلال سالانه چیزی در حدود کمتر از ۲۰ میلیارد است.